MALZEME/GEAR

UYKU TULUMU NASIL SEÇİLİR?

ana_5

Bu yazının amacı, başlangıç için gerekli bütün bilgileri sağlayarak, faaliyetiniz için en uygun uyku tulumunu seçmenize yardımcı olmak. Kapsam ise 3-mevsim uyku tulumları ile sınırlı. Kışlık tulumları, en uygun alışveriş mevsimi olduğu için, yaza doğru ele alacağız.

Vakti olmayanlar ve ben bu kadar uzun yazı okuyamam abi diyenler için yazının sonunda bir özet bölümü yaptım ama vakit buldukça yazının tamamını azar azar da olsa okumanızı tavsiye ederim.

Tulum seçiminizi yaparken dört konu hakkında düşünmeniz lazım:

A) Sıcaklık derecelemesi (Lower limit ve comfort sıcaklık dereceleri)

B) Dolgu malzemesi (Kaz/ördek tüyü veya sentetik dolgu)

C) Şekil ve ağırlık

D) Tulumun anatomisi (katmanlar, yakalık, başlık, vs.)

Şimdi bu konuları tek tek inceleyelim:

A) SICAKLIK DERECELEMESİ (Temperature rating):

Mevsimlik kullanım olarak düşündüğümüzde tulumları kabaca üçe ayırabiliriz:

Tulum Çeşidi Sıcaklık Derecelemesi
Yazlık 35F(1.7 C) üstü
3-Mevsim 15F(-9.5C)’den 35F(1.7C)’ye kadar
Kışlık 15F(-9.5C) altı

Değişik tanımlar olmakla birlikte, 3-mevsim denince ilkbaharın ve sonbaharın ılıman zamanları ve yaz mevsimini  anlıyoruz. Elbette bu tanımlar bölgeye göre değişir; bazı yerlerde ilkbaharda kışlık tulum kullanmanız gerekebilir.

35F(1.7C) üzeri yani yazlık uyku tulumlarına yatırım yapmamanızı tavsiye ediyorum çünkü 3-mevsim tulumları ılıman havalarda da kullanabilir, fermuarını açarak idare edebilir ya da daha sıcaklarda ise başka çözümler üretebilirsiniz (tuluma girmeyip, sadece ince bir örtü örtmek gibi). Paranızı gerçekten ihtiyacınız olan kaliteli malzemelere saklamanız bence daha akıllıca olur (mesela kaliteli bir mata ya da kaz tüyü hafif bir tuluma).

Uyku tulumlarının üzerinde gördüğümüz sıcaklık dereceleri nedir?

en-rating

Artık çoğu tulum üreticisi 3-mevsim tulumları için 2005 yılında Avrupa’da geliştirilen EN13537 kodlu sıcaklık dereceleme standardını kullanıyor ancak bazı üreticiler halen kendi dereceleme sistemlerinde ısrarlı. Tulumlarda gördüğünüz extreme, lower limit, comfort gibi sıcaklık minimumları (EN etiketleri) bu standartla yapılan test sonucu elde ediliyor. Bu normun sadece 3-mevsim tulumları için kullanıldığını (norm, 3 mevsimi 10F / -12.2C ve üzeri olarak görüyor, benim tanımımdan farklı olarak), daha soğuk havalar için üretilmiş tulumları üreticilerin kendilerinin test ettiğini  unutmayalım.

Bir tulumun EN13537 testine girip girmediğini anlamak için ürün özelliklerinde “EN Tested” ya da buna benzer bir ifade olması lazım. Emin değilseniz mutlaka üreticiye sorun. Türkiye’de satıcıların bu konuda çok bilgili olduğunu zannetmiyorum; o yüzden iki kat dikkatli olun.

EN13537 sıcaklık etiketlerine geçmeden önce  bu derecelendirmeyi daha verimli kullanabilmenizde hayati olan üç konudan bahsetmek istiyorum:

1) Tulumu kullanacağınız minimum sıcaklık: Kamp yapacağınız koşullarda bekleyebileceğiniz en düşük sıcaklık nedir? Örneğin 32F(0C) ise, biraz daha temkinli olun ve bu minimumu 20F(-6.7C) olarak kabul edin.

2) Genelde üşüyerek mi uyursunuz? Yabancı kaynaklarda sıcak ya da soğuk uyumak diye bir kavram vardır ki muğlak bir konu. Ancak bu soruya vereceğiniz cevap, kullanmanız gereken EN sıcaklık etiketini seçmenizde direkt etkili. Uyurken tanıdığınız insanlara göre daha mı çok üşürsünüz mesela? Arkadaşınız ince bir pijama ile bile sıcaklarken, siz yorganı kafanıza kadar çeker misiniz? Genelde üşüme eşiğiniz diğer insanlarla karşılaştırıldığında nasıldır? Halihazırda uyku tulumunuz varsa bu tulumu limit sıcaklıklarda (erkek için lower limit, kadın için comfort) test ettiniz mi? Bu sıcaklıklarda tulumun performansı nasıldı? Bu son soruya Türkiye’de verilen cevaplara pek güvenmiyorum çünkü kamp esnasında üşüyenlerin çoğunun problemi tulumun sıcaklık limitinin yeterli olmaması değil; o sıcaklık için yeterli yalıtım derecesine sahip bir uyku pedi/mat kullanılmaması. Türkçe kaynaklar sadece “iyi bir mat” kullanılması gerektiğini söylüyor maalesef; oysa “iyi”nin ne olduğunu tanımlamadan bu tavsiyenin hiçbir anlamı yok.

3) EN13537 tecrübesinin öğrettikleri:  Benim de yeni öğrendiğim bir konu. EN13537 standardı ile ilgili üreticilerin tecrübeleri , tulumlarını uzun bir süre boyunca gerçekte olduklarından daha iyimser olarak derecelendirdikleri.  Bu iyimserliğin 10F (5-6C) kadar olduğu söyleniyor, yani 20F’lik (-6.7C) bir uyku tulumunun gerçekte 30F’ye (-1,1C) kadar sıcak tuttuğu anlaşıldı. Bu durumun yeni model tulumlarda düzeltildiği söyleniyor ancak hangi tulum yeni model hangisi eski, bunu öğrenmek sıradan bir tüketici için oldukça zor.

4) EN13537 testi iyi bir rehber mi?

Cevap hem evet hem de hayır. Test belli standart koşullarda yapılıyor; test mankeninin içlik ve çorap giymesi, ince bir mat üstünde yatması, vs. Oysa gerçek hayatta tulum performansına etki eden başka birçok faktör var, örneğin, cinsiyet, matın o sıcaklık için yeterli olup olmadığı, giyilen kıyafet, yenilen yiyeceğin içeriği, vs. vs.

Tavsiyem, sırf bu derecelere güvenmek yerine o tulumu kullanmış insanların görüşlerini de dikkate almanız. En iyi yol gerçek koşullarda edinilmiş tecrübeye başvurmak. Mesela üreticilerin, outdoor mağazalarının (rei.com, backcountry.com gibi), Amazon gibi satıcıların web sitelerinde o ürün hakkında yazılan “review” yani değerlendirmelerini okuyabilirsiniz. Diğer bir yol YouTube’da bulabileceğiniz reviewler. Ben hem sıradan insanların hem de uzmanların görüşlerine bakıyorum. Ya da direkt olarak arama motorlarına yazın. Karşınıza forumlar, vs. (Trailspace.com) gelecektir. Dikkate alacağınız reviewler o ürünü maksimum test koşullarında ve belli bir süre boyunca denemiş insanlar tarafından yapılmış olmalı. Yeni alınan ürünün orasını burasını göstermek review değildir.

Gelelim meşhuuur EN etiketlerine.

EN13537 testi 4 dereceli bir sonuç verir ancak dikkate almanız gereken dereceler sadece lower limit ve comfort. “Extreme” minimumu ise satın alımda kesinlikle dikkate alınmaması gereken bir derece ancak yanlış kullanım çok olduğu için kısaca değineceğim aşağıda.

marmot_en-tags

LOWER LIMIT: Ortalama bir erkeğin söz konusu tulumun içinde konforlu bir şekilde uyuyabileceği minimum sıcaklık. “Sıcak uyuyan bir erkek”, bu dereceye bakıp tulum alabilir. Ancak daha önce dediğim gibi, EN standardı tek başına kullanılabilecek bir ölçüt değil.

Örnek vereyim: Ben genelde sıcak uyuyanlardanım; kışın donla gezenlerden değilim ama çok fazla üşümem. İki uyku tulumum var; birisi Marmot Electrum ki lower limiti 27F(-2.8). Diğeri REI Lumen; lower limiti 25F(-3.9C). İlkinin draft collar denilen yakalığı var ve alt kısım dolgusu sentetik, üst kısmı ise ördek tüyü. İkincisinin draft colları yok ve %100 sentetik dolgu. Marmot Elektrum’un lower limiti daha düşük olmasına rağmen, çok daha sıcak bir tulum. Bence farkı sağlayan draft collar denilen yakalık kısmı çünkü conta görevi görüp, tulum içinde oluşan sıcaklığın dışarı çıkmasını engelliyor. 20F’ye (-6.7C) kadar konforlu uyudum içinde. Oysa REI Lumen’in lower limiti gerçekte 30F(-1.1C) civarı. Daha önce dediğim gibi o tulumu kullanan insanların review/değerlendirmelerine bakın, herhangi bir alım yapmadan önce.

COMFORT: Lower limitin kadın versiyonu. Kadınlar metabolizmik farktan dolayı erkeklerden daha “soğuk” uyudukları için, comfort derecesi lower limite göre daha yüksektir.

a) Bu derece aynı zamanda “soğuk uyuyan” erkekler için de minimum derece. Mevcut tecrübemle uyku tulumu alsam, sıcak uyuyan birisi olmama rağmen, ben de bu dereceye bakıp tulum alırdım, temkinli olmak için.

b) “Soğuk uyuyan” kadınların comfort limitine bir 10F-20F (5-10C) daha eklemelerini tavsiye ederim; örneğin comfort derecesi 30F(-1.1C) yerine 20F(-6.7C) ya da 10F(-12.2) bir tulum alın.

Uyarı: Mevcut tulumlarınız biraz önce bahsettiğim sıcaklık seçim kriterlerine uymuyor olabilir; benim de tulumlarım da kullandığım bazı koşullara uygun değil. Paranızı boşa harcamışsınız gibi hissetmeyin çünkü mevcut tulumunuzun ısı minimumunu artırmanın da yolları var (başka bir yazının konusu ama mesela tulum içine girerken giydiğiniz kıyafetler ile oynamak etkili bir çözüm).

EXTREME: Kısaca “hipotermiden belli bir süre ölmeme” derecesi. Ortalama bir kadının 6 saat boyunca hipotermiden ölmeyeceği sıcaklık demek (uzuvlarınızın donmasını dikkate almaz bu derece). Bazı üreticiler bu dereceyi hiç vermiyorlar kafa karıştırmamak için. Uyku tulumu seçerken bu dereceye lütfen dikkate almayın.

Aslında bazı üreticiler, kafa karıştırmamak için bu dereceyi EN Rating etiketlerinde kullanmıyorlar bile (bkz yukarıdaki resim). Bu dereceden bahsetmemin tek sebebi, özellikle Türkiye’de, bazı satıcıların bu dereceyi uyku tulumunun lower ya da comfort minimumu olarak vermeleri. Bu sözlere güvenmek yerine, verdiğim bilgiler ışığında incelemenizi kendiniz yapın. Gerekiyorsa “gerçekten bilenden” yardım alın. Hipotermi şaka değildir.

B) DOLGU TİPİ (Insulation):

Sanılanın aksine uyku tulumları kendileri ısı üretmez, sadece yalıtım yolu ile vücudunuzun ürettiği sıcaklığı tulum içinde tutarak sıcak kalmanızı sağlar. Sözkonusu yalıtım “loft” denilen, kabarıklık/şişkinlik (puf hali) sağlayan dolgu malzemeleri (kaz/ördek tüyü ya da sentetik) ile sağlanır. Çeşitli sebeplerle loft kaybeden tulum yalıtım görevini layıkıyla yerine getiremez. Şaşırtıcı gelebilir ancak üzerine yattığınızda tulumunuzun alt kısmı yalıtım özelliğini büyük oranda yitirir, sıkışmadan dolayı loft kaybettiği için. Çözüm bulunduğunuz hava koşullarına uygun R değerine (yalıtım ölçüsü) sahip değilse mat kullanmaktır; aksi taktirde vücut sıcaklığınız zemin tarafından vampir gibi emilir.

Şimdi dolgu türlerine geçelim:

1) KAZ/ÖRDEK TÜYÜ (Goose/Duck Down): Ağırlığına göre sıcaklığı en iyi izole eden, en hafif, en dayanıklı, en az yer kaplayan dolgu malzemesi. Tüy dolgu genelde sentetiğe göre daha pahalıdır.  Fiyat dışında sentetiğe göre tek dezavantajı, tüy dolgunun ıslandığında tamamen işe yaramaz hale gelmesi. Burada ıslanmak ile çadır içi yoğuşma nedeniyle oluşacak yüzeysel ıslanmadan değil, dolgunun tamamen ıslak hale gelmesinden bahsediyoruz. Ben bu dezavantajı pek önemsemiyorum çünkü bir tulumu o derece ıslatmak için ya yağmurun altında tutmanız ya da suya sokmanız lazım ki su geçirmez bir barınak (çadır) kullanıyorsanız neredeyse imkansız.

Şimdi tüy dolgu ile ilgili önemli bazı terimleri tanıyalım birlikte:

Dolgu Gücü (Fill Power): Tüy dolgunun kalitesini belirleyen ölçü. Kaz tüyü diye tabir ettiğimiz montların üzerinde yazan 600 ya da 700 gibi rakamları görmüşsünüzdür; işte o fill power.  Fill power testi 1 ounce (28 gr civarı) tüy dolgunun test tübünde ne kadar kübik inch yer kapladığını ölçüyor. Yani belli sabit bir ağırlığın ne kadar loft (kabarıklık) sağladığını söylüyor bize fill power ölçüsü. Örneğin, içine 900 fill power tüy dolgu konulan tulum, tulumun hacmi aynı olmak koşulu ile, 700 fill power konan tulumdan çok daha hafif oluyor. Diğer yandan aynı hacimdeki tulumların birine 900 fill power dolgudan 500 gr, diğerine 700 fill power dolgudan 500 gr koyduğunuzda, 900 fill power doldurulan tulum çok daha sıcak oluyor, loft çok daha fazla olduğu için. Bunun sebebi, fill powerı daha yüksek tüy dolguyu oluşturan her bir tüy salkımının düşük olana göre daha büyük olması. Onun da nedeni fill powerı yüksek tüyün daha olgun kuşlardan elde edilmesi.

En fazla miktarda iyi kalite (yüksek fill power) dolgu kazlardan elde ediliyor. Bunun sebebi tüyün elde edildiği kazların büyük bölümünün olgun hayvanlar olması, dolayısıyla tüy kümelerinin de tam boylarına erişmesi. Maliyeti de ördek tüyüne göre daha fazla.

Peki fill power neden önemli? Yüksek fill power dolgulu tulumlar düşük olana göre çok daha hafif, dolayısıyla yükünüzde önemli bir azalma sağlıyor. Ayrıca yüksek fill power dolgulu tulumlar, tüy kümeleri daha çok hava cepçiğine izin verdiği için, daha sıcak.

fill-power_outdoorgearlab

Suya dayanıklı (water resistant) tüy dolgu nedir?

Hydrophobic down da deniliyor ve dolgunun moleküler seviyede polimer kaplanması ile elde ediliyor. Amaç tüy dolgunun dezavantajları olan ıslandığında yalıtım özelliğini kaybetmesi ve geç kuruması konusunda ilerleme kaydetmek. Tüy dolgu ıslandığı zaman topak topak olur ve yalıtım özelliğini tamamen kaybeder.  Kuruması, sentetik dolgudan 5 kat daha uzun süre alır. Peki hydrophobic down gerçekten işe yarıyor mu? Test ortamı verilerine göre hydrophobic down daha geç ıslanıyor ve daha çabuk kuruyor, ancak sahada gerçek kamp koşullarında yapılan testlere göre işlenmemiş dolgu ile hydrophobic dolgu arasında önemli derecede fark olmadığı söyleniyor. Üstelik pek sıkıntı yapmaya gerek yok çünkü son yıllarda çıkan çoğu tüy dolgu tulumda suya dayanıklı dolgu kullanılıyor. Alırken ürün özelliklerinden kontrol edebilirsiniz.

Unutmayın: Suya dayanıklı dolgu, adı üstünde, suya dayanıklı; su geçirmez değil.

Peki bu tüyler nasıl elde ediliyor?

Tüy dolgu büyük oranda besin endüstrisinin yan ürünü; ördek eti Avrupa ve Asya ülkelerinde çok tüketilen bir ürün. Peki dolguda kullanılan tüyler nasıl elde ediliyor? Bu hayvanların canlı canlı tüylerinin yolunması (live plucking) hakkında hepimiz bir şeyler duymuşuzdur herhalde.

Bir süre öncesine kadar bu soruyu kimse sormuyordu, maalesef. Ancak artan bilinç nedeniyle çoğu tulum üreticisi de etik standartlar getirdi. “Etik olarak elde edilen tüy” kavramı firmadan firmaya değişebilir ama genel olarak kastedilen, tüylerin canlı hayvanlardan yolunmadığı ve bu hayvanların ahlaki olmayan koşullarda yaşamadıkları (örneğin bütün ömrünü küçücük bir alanda şişmanlatılarak geçirmediği).

Bazı kaymağın kaymağı markaların daha da sıkı bir politikası var. Mesela dünyanın en iyi tulum üreticilerinden Western Mountaneering hayvanlardan doğal olarak dökülen tüy kullanıyor sadece.

Doğaseverler olarak bu konuda hassas olup, en azından etik olarak elde edilmiş tüy dolgu kullanan tulumları tercih etmeli, dolgularını nasıl elde ettiklerini üretici firmaya sormalıyız. Lütfen satıcıların bu konuda size verdikleri teminat ile yetinmeyin.

2) SENTETİK DOLGU:

Sentetik dolgu genelde polyester kökenlidir. Tüy dolguya göre daha ucuzdur ve daha çabuk kurur. Alerji yapmaz ve ıslandığında dahi bir kısım yalıtım özelliğini korur.  Kabarıklığını her sıkıştırdığınızda (tulum çantasına koyma ve kullanım) biraz daha yitirdiği için tüy dolguya göre performans kaybı çok daha hızlı olur.  Sentetik dolguda son yıllarda ciddi gelişmeler var ancak yine de tüy dolgu ile yarış edebilecek mesafe katedilemedi.  Sentetik dolguyu genelde aşağıdaki gruplar alıyor:

  • Bütçesi tüy dolgu almaya uygun olmayanlar ya da tüy dolgulu tulumlara o kadar para vermek istemeyenler (Ben de şu ana kadar bu gruptandım; bir 100% sentetik, bir de sentetik/tüy karışımı tulumum var. Ancak uzun mesafe yürüyüş faaliyetlerim/planlarım arttığı için tüy dolgulu bir tuluma ihtiyacım var).
  • Tulum ağırlığının ve hacminin önemli olmadığı kamp faaliyetleri yapanlar. Araçlı kamplar, fazla yürüme gerektirmeyen kamplar
  • Kamp faaliyetini çok nadiren yapan insanlar
  • Nem/ıslaklık koşullarının sürekli olduğu ortamlarda uzun süre kamp yapanlar

Uzun lafın kısası, alabiliyorsanız, üst kalite markalardan fill powerı yüksek, tercihen kaz tüyü (etik yollarla elde edilen) tulumlar alın. Yok alamıyorsanız sentetiğin dezavantajları konusunda ilerleme kaydetmiş markaları/ürünleri tercih edin (Örneğin Marmot Elektrum 3-mevsim tulumum, yarı tüy yarı sentetik dolgu kullanarak ağırlık, gerektiği yerde daha fazla sıcaklık sağlama gibi konularda dizayn gelişmeleri kaydeden bir tulum).

KAZ TÜYÜ/ÖRDEK TÜYÜ – SENTETİK DOLGU KARŞILAŞTIRMASI

Kaz ya da Ördek Tüyü Sentetik
  • Hafif
  • Daha çok sıkıştırılabildiği için, daha az yer kaplar
  • Ömrü sentetik dolguya göre çok daha uzundur
  • Daha sıcaktır
  • Daha çok nefes alır
  • Ağırlık/Sıcaklık rasyosu sentetiğe göre çok daha iyidir.
    • Pahalı
    • Daha uzun sürede kurur
    • Özel temizleme gerektirir

 

  • Tüy dolguya göre daha ucuz
  • Daha çabuk kurur
  • Islakken dahi belli bir noktaya kadar yalıtım sağlar (buna güvenmemenizi tavsiye ederim. Islatmayın!)
  • Alerji yapmaz
    • Çok daha ağır
    • Çok yer kaplar
    • Tüy dolguya göre ömrü daha çok daha az

C) ŞEKİL VE AĞIRLIK

Uyku tulumlarının çoğu mumya (mummy) denilen şekilde üretilir ancak başka şekiller de mevcut. Vücut konturlarına en uygun dolayısıyla ısı kaybının en az olduğu şekil olduğu için mumya en dominant tulum şekli. Bence mumyadan şaşmamalı.

mummy
Mumya Tulum

Yazı zaten uzun olduğu için mumya dışındaki şekillerden, avantaj/dezavantajlarından burada bahsetmeyeceğim.

Mumyanın tek dezavantajı kimisine, özellikle ilk başlarda, çok kısıtlayıcı ve klostrofobik gelmesi.

Mumya tulumun içinde afakanlar basıyor, iyi uyuyamıyorum; bu iş bana uygun değil mi ne?

Bu tür şikayetler genelde o vakte kadar çok az kamp yapmış dolayısıyla tulum içinde az kalmış insanlardan geliyor. Kamp yaptığınız ilk bir kaç geceyi rahatsız geçirmeniz sizi ürkütmesin, bu son derece doğal. Hayatımızın 1/3’ü uyku ile geçiyor ve bu konuda alışkanlıklarımızın bozulmasının etkileri olması normal. Ben dahil herkes tulum içinde yatma konusunda sıkıntı çekmiştir başlarda. Normal hayatlarında klostrofobik olan insanların ilk bir kaç denemeden sonra tulumun içinde kat kat kıyafetlerle mışıl mışıl uyuduğunu çok gördüm. Kamp yapma sıklığınız arttıkça ve kamp yaptığınız koşullar çeşitlendikçe, bu sıkıntı ortadan tamamen kalkacak ve tulumunuzu ciddi ciddi sevmeye başlayacaksınız .

Bu alışma süresi çadırlı uzun doğa yürüyüşlerinde ya da gün içinde fiziksel aktivitenizin yoğun olduğu faaliyetlerde çok daha kolay oluyor; örneğin, 25 km sırtınızda 15 kg’lik çanta ile yürüdüğünüz, yemeğinizi kendi imkanlarınızla halletttiğiniz bir günün sonunda, bunları düşünecek haliniz bile kalmayacak, 8-9 saat deliksiz uyuyacaksınız. Uzun yürümeyeceklere de tavsiyem gün içinde fiziksel aktivitelerini artırmaları (ateş için odun toplamak, kısa yürüyüşler, vs.).  Bütün gün hiçbirşey yapmadan oturursanız, gece mumyanın içinde uyumak tabi ki zor olacak.

Beden seçimini nasıl yapmalıyım?

Öncelikle şunu belirteyim; bu söyleyeceklerim 3-mevsim, yani 15F-35F (-9.5C – +1.7C) arası tulumlar için geçerli. Kışlık tulumu seçimi biraz daha farklı ve teknik bir konu; yaz aylarına doğru yazacağım kışlık tulumları.

measurements_feathered-friends

Omuz/Bel Ölçüleri (Shoulder/Hip Measurements): Uyku kıyafetlerinizi giydiğinizde tulumun içinde ne çok boşluk kalsın (vücüdunuzun o boşluğu ısıtması daha zor) ne de çok sıkı olsun (sıkışıklık demek loft dolayısıyla sıcaklık kaybı demektir). Omuz ve bel ölçülerine çok dikkat edin; her tulum farklı. Bazı durumlarda (tulumun minimumunda ya da daha düşük sıcaklıklarla karşılaştığınızda, vs.) ek kıyafet giymeniz gerekebilir; bu da ek alana ihtiyacınız olduğu anlamına gelir. Her ayrı koşul için gidip yeni malzeme alma lüksünüz yoksa, değişik koşullara uyabilen malzeme tercihinde bulunmak en akıllıcası.

Beden (Size): Tulum bedenleri genelde regular ve long olur. Bu bedenlerin uzunluk ölçüleri genelde “şu kadar boya kadar uyar (fits up to)” diye verilir. En iyi yol içine girip bakmak ama bu mümkün değilse de ölçülerden karar verilebilir. Verilen “fits up to” ölçüsü ile sizin boyunuz arasında en az 5-6 cm fark olmalı. Boyunuz regular almanıza rağmen “fits up to” ölçüsüne göre çok daha kısa olabilir; burada üç çözüm var:

a) Regular almak ve ayak kımındaki boşluktan dolayı ayaklarınız üşüyorsa oraya kıyafet vs doldurmak. Ben hep böyle yapıyorum.

b) Daha kısa beden varsa onu almak ya da kadın tulumu almak (daş fırın erkenklerini bozma ihtimali var). Yine de ayak kısmındaki boşluğun çok fazla olmamasına dikkat edin.

c) Başka bir marka/modele bakmak.

Kadınlara özgü uyku tulumları: Genelde omuzları erkek versiyonlarına göre daha dar, kalça kısmı daha geniştir. Erkek versiyonlarına göre regular ve long ölçüleri daha kısadır. Bazı marka/modeller tulumun üst kısmına ve ayak kutusuna (footbox-ayak bileklerinden aşağı kısım) extra yalıtım malzemesi koyarlar kadın modellerinde. Kadınlar erkek tulumu kullanamaz (ya da tam tersi) diye bir kural yoktur. Karşılaştırıp kendiniz özelliklere göre karar vermeniz lazım.

Ağırlık-Hacim: İdeali her koşulda hafif tulum kullanmak ancak kamp faaliyetleriniz içinde tulumu sırtınızda taşıdığınız mesafeler kısa ise ve/veya araçlı kamplarınız daha fazla ise ağırlık problem değil. Ancak kimi durumlar için paketlenmiş hacim problem yaratabilir (örneğin motorsikletli kamplarda). Hacim sizin için önemli ise ürün özellikleri içinde “packed size” yani paketlenmiş hacim ölçülerine bakmanız lazım. Hacmi azaltmanın bir yolu, tulum ile gelen taşıma torbaları (stuff sack) yerine sıkıştırma torbası (compression bag) kullanmanız; torba üzerindeki kemerleri sıkıştırarak paket hacmini kısmen azaltabilirsiniz.

marmot-stuff-sack
Sıkıştırma Torbası

Paket hacminde sentetik dolgulu tulumlar, fazla sıkıştırılamadıkları için, problemli. Tüy dolgu bu açıdan sentetik dolguya göre çok üstün. Tüy dolgulu tulum alamıyorsanız, paketli hacim seçim kriterleriniz içinde daha fazla ağırlık kazanıyor.

Eğer tulumu çadırlı uzun doğa yürüyüşlerinde kullanacaksanız, yüksek dolgu gücüne sahip (850 ve üstü) kaliteli ve hafif bir tüy dolgu tuluma yatırım yapmanızı tavsiye derim. Uyku tulumu “4 büyük” denilen sırt çantası, tulum, mat ve çadırdan oluşan malzeme grubunun bir üyesi. Ağırlığınızı azaltmak istediğinizde en çok verimi bu 4 malzemenin ağırlığını düşürerek alırsınız. Dolayısıyla bu malzemeleri mümkün olduğu kadar hafif seçmek bir zorunluluk. Sentetik tulumlar hem çok daha ağır hem de hacimleri çok büyük. Büyük hacmin diğer bir negatif etkisi ise daha büyük ve dolayısıyla daha ağır çanta kullanma gerekliliği nedeniyle toplam ağırlığı daha da artırması.

D) TULUM ANATOMİSİ:

anatomy sleeping bag.jpg

Uyku tulumları üç katmandan oluşur: Dış katman, yalıtım malzemesi ve iç katman.

Dış Katman (Shell): Dış katmanlar genelde naylon ya da polyesterden yapılır ve su geçirmez ya da suya dayanıklıdır. Ben şahsen su geçirmez dış katmanlardan, nefes alabilir kumaştan yapılmış olsalar da, uzak durun derim çünkü nefes alabilir denilen kumaşlar (Gore-Tex, vs.) genelde çok iyi nefes almıyor. Bu içeride oluşan nemin dışarı tam atılamaması ve dolayısıyla içeride ıslaklık oluşması demek. DWR (Durable water resistant), yani uzun ömürlü suya dayanıklı madde ile kaplanmış kumaşları tercih etmenizi tavsiye ederim. DWR kaplama  suyun yüzeyde tutunmasını engelleyerek, suyu damlacıklar haline getirir, salladığınızda ise bu damlalar düşer. DWR kumaşın nefes alabilirliğini minimum etkiler. Tabi buna ek olarak bir de kumaşın kendi suya dayanıklılığı var.

Denier: Kumaş kalınlığı/dayanıklılığı diğer bir konu; ölçüsü ise Denier (D). Çadır yazımda detaylı anlatmıştım ama kısaca kumaşın ağırlığı ile ilgili bir ölçü, dolayısıyla kumaşın gücünü de etkiliyor. D arttıkça kumaşın gücü/dayanıklılığı genelde artar ancak kumaş teknolojisinde her firmanın kullandığı değişik yöntemler nedeniyle 15D bir kumaş bazen 20D kumaştan çok daha iyi performans göstertebilir.

Dış katman D ölçüsü 10D’den 75D’ye kadar gidebilir ama ortalama 30-50D arasıdır. Ağırlık ve dayanıklılık arasında optimal dengeyi yakalamak lazım, yapacağınız faaliyetin tipine göre.

Çok kalın kumaş almamak lazım çünkü zaten düşük D kumaşa zarar verebilecek unsur yüksek D kumaşa da verecek. Örneğin 30D’yi delecek bir taş, 60D’yi de deler. Kaldı ki uyku tulumunuzu direkt zemin üzerine koymayacaksınız zaten. Burada önemli olan çadır yeri hazırlığını iyi yapmak, kaliteli mat (gerekirse ek köpük mat) kullanmak ve tuluma dikkat etmektir. Ağırlığın önemli olduğu uzun yürüyüşlerde düşük D ölçülü tulumlar kullanılabilir ama genel kullanıcı için 30-50D arası tercih yapmalı.

İç Katman (Lining): Polyester ya da naylon tafta (taffeta) kumaştandır. Üreticiler bu tabakayı tene değdiği için mümkün olduğu kadar yumuşak yapıp, naylon hissi vermemesini sağlamaya çalışır ama dikkat edin her tulum farklı; dokunmak/denemek lazım. Bu konuda çok hassas olanlar ya da tulumunu kirletmemek isteyenler tulum içliği kulanabilir. Ayrıca tulum içlikleri yapıldıkları malzemeye göre tulumun sıcaklık minimumunu bir kaç derece artırabilirler.

ÖZEL TULUM BÖLÜMLERİ:

Başlık (Hood):

004

Vücutta sıcaklığın en fazla kaybedildiği yerlerden biri kafa olduğu için tulum başlığı sizin için termostat görevi görecek, tulum fermuarı ile birlikte. Bere, balaklava ya da buff gibi aksesuarlar da aynı işi görür ama çoğu durumda bere ve tulum başlığını birlikte kullanacaksınız. Başlıksız tulumlar da var ancak tavsiye etmem. Tulumun içine girdiğiniz zaman bir kere mutlaka başınızı örtmek zorundasınız çünkü kafa derinizde oluşan yağın tuluma bulaşmaması lazım (sonra gelsin tulum yıkatma maceraları). Bu nedenle hava sıcak bile olsa kafanızı buff ile mutlaka örtün. Ayrıca hem başlık hem de bere veya benzerlerini kullanmak, tulum minimumunda ya da minimum altı sıcaklıklarda, tulumunuzun sıcaklık sınırlarını genişletmeniz için en faydalı çözümlerden birisi.

Alım yaparken tulumun içine girmeniz ideali. Tulumun içine girip başlığı kapatıp, büzme ipleri normal ölçülerde büzdükten sonra şunlara dikkat edin:  Halen nefes alabiliyor musunuz? Başlık kafanızı boşluklar olmadan ama çok ta sıkmadan sarıyor mu? Boğulma hissi olmadan rahatlıkla dönebiliyor musunuz? Büzme ipleri iyi çalışıyor mu? Bakmadan kullanmak kolay mı? İpler yüzünüze düşüp sizi rahatsız ediyor mu?

Ek boyun yalıtımı (draft collar ya da neck baffle): Uyku tulumunuzu düşük ısılarda kullanacaksanız, aldığınız uyku tulumunda bunlardan mutlaka olmalı. Aşağıdaki (çok net olmayan) fotoda yaka kısmında, açık renk kumaştan bölüm. İçi dolgulu. Fonksiyonu, omuz/boyun boşluğunu sarıp sıcak havanın tulumdan dışarı çıkmasını önlemesi. Eğer tulumunuzun draft colları yoksa, başka çözüm bulmak zorundasınız. Bilinçsiz alışveriş günahını ben de çok işledim bu zamana kadar ancak basit çözümler ile bu tür eksiklikleri giderebilirsiniz. Bu eksikliğe ilk kademe çözümüm boynuma buff geçirmek. Bir üst kademede ise polar, vs. gibi kıyafetleri draft collar gibi kullanabilirsiniz. Aldığınız hiçbir malzeme, ne kadar kaliteli olsa da, her koşula uymayacak ve çözümler geliştirmek zorunda kalacaksınız. Adapte olabilme becerisini kazanabilmek, doğa sporları tecrübesinin hem en zevkli hem de en önemli kalemlerinden.

006

Fermuar:  Fermuar dişleri kumaşa takılmadan pürüzsüz çalışacak kadar büyük olmalı. Fermuarın tutma yeri ipli ya da büyük olmalı ki gecenin bi vakti aramayın. Kendiniz de halledebilirsiniz bunu. Fermuarın kaliteli olması ve iyi çalışması çok çok önemli.

Kaliteli uyku tulumlarında fermuar boyunca sert kumaş yapıştırılmıştır; amaç fermuar ile tulum kumaşı arasına bir bariyer koyarak fgermuarın kumaşı yakalamasını önlemektir. Olmazsa olmaz.

Fermuar çift taraflı olmalı ki içeriden ve dışarıdan açabilme imkanı olsun. Ayrıca çift fermuar başlığı olsun ki sıcakladığınızda sadece belli bölgeleri açın.

Son olarak soldan/sağdan fermuarlı tercihi yapmanız lazım. Ben sol tercih ediyorum çünkü sağlak olduğum için sağ elimle açmam daha kolay oluyor.

Extra fermuar yalıtımı (Draft tube): Tulum fermuarı boyunca uzanan dolgu malzemeli, tüp şeklinde extra yalıtım. Amacı fermuar dişlerinden ısı kaybını önlemek. Bu özellik te mutlaka aranmalı.

008

Başlık (hood) ve yaka yalıtımı (draft collar) büzme ipleri (cinch cords): Başlık kısmındaki fotoda görebilirsiniz. Alacağınız tulumda başlığı sıkan ip ayrı, yakayı sıkan ayrı olmalı ki koşullara uygun ayrı ayrı kontrol yeteneğiniz olsun. Buna ek olarak bunları sıkma mekanizmaları o kadar kolayca ayırt edilebilir olmalı ki bakmadan kullanabilmeli ve hangisinin hangisine ait olduğuna karar verebilmelisiniz. Gecenin bir vakti, uyku arasında bunaldığınızı ve büzülmüş bu ipleri gevşetmek istediğinizi düşünün. Olmazsa olmazlardan.

Trapezoid ayak kutusu: Ayak kısmının kutu şeklinde olması ki sırtüstü yatarken rahatlık demek. Elbette içinde yatarken fotoğraftaki gibi durmuyor ama önemli olan yattığınızda ayaklarınızın yeterli boşluğa sahip olup, rahat etmesi. Olmazsa olmaz değil ama konfor.

001

Bazı tulumlarda cepler falan olur, ancak ben bugüne kadar tulumumdaki cepleri hiç kullanmadım. Ancak cep telefonunuzu, pillerinizi, vs koyacağınız bir yer olsun isteyebilirsiniz, özellikle soğuk havalarda. Ceplerin tulumun içinde olması daha fonksiyoneldir; eşyanızı sıcak tutması açısından.

Diğer bir ek özellik ise uyku pedi bağlantıları ki benim tulumlarımda  da var. Amacı, tulumun ped/mattan kaymasını önlemek. Bugüne kadar eğimli arazide bile hiç kullanmadım.

* Her yazıda olduğu gibi örnek bir üç mevsim tulumun ürün özelliklerini gösteren bir link verdim. Burada amaç yurt dışından yapacağınız alışverişlerde terimlere aşinalığınızı sağlamak.

https://www.rei.com/product/895822/marmot-sawtooth-down-sleeping-bag

TULUM BAKIMI:

Ayrı bir yazı yazacağım bu konuda ama o zamana kadar şunlara dikkat edin:

  • Tulumun içine asla çıplak girmeyin. Hem buharlaşma etkisinin çıplak tende neden olduğu soğutma etkisi ile üşürsünüz (ki bazı durumlarda bu hipotermiye neden olur) hem de terinizle ıslatarak dolgu malzemesinin dolayısıyla tulumun içine edersiniz. Koku da cabası. Ayrıca kafanızda bulunduğunuz sıcaklığa bağlı olarak ya bere ya da bandana/buff, vs. olsun ki kafanızda oluşan yağ dolguya geçmesin.
  • Tuluma mutlaka sinekkaydı traşlı girin…Şaka şaka:)
  • Eve dönünce tulumları açın, hatta ters yüz çevirin. 1-2 gün mutlaka havalansın.
  • Tulumları taşıma torbalarında (stuff sack) ya da sıkıştırma torbalarında (compression bag) gerektiğinden uzun süre asla bırakmayın. Kamp yerine gidince hemen matın üzerine serin, biraz elleyip sallayarak kabarıklığını vermeye çalışın. Zaten kendisi kabaracak bir süre sonra. Eve dönünce ise yukarıda bahsettiğim gibi havalandırdıktan sonra tulum ile birlikte gelecek büyük boyutlu (genelde bez yada tül benzeri bir kumaştan) uzun süreli saklama torbalarına, katlamadan sadece kabaca sıkıştırarak koyun ve sallayarak eşit dağılım sağlayın. Üzerine birşey koymayın.
  • Mecbur kalmadıkça tulum yıkamayın; bu tulumun ömrünü kısaltır. Önemli olan tulumu temiz ve düzgün kullanıp kirlenmesini önlemek.
  • Her bir dolgu türünün yıkama koşulları farklıdır; öğrenmeden yıkamayınız. Kerekirse bu işte uzman olan yıkamacılar var, onlara verin. Tulum üzerindeki yıkama talimatları yeterli olmayabiliyor.
  • Tüy dolgu tulumlardan, çok kaliteli bir marka da olsa, zamanla az da olsa tüy çıkacak. O tüyü sakın çekip çıkarmayın çünkü çektiğiniz o tüy deliği daha çok bütütecek ve ordan daha çok tüy kaybedeceksiniz. Bunun yerine o tüyü içeriden çimdikleyip geri içeri çekme yolu ile yerine koyun.

TULUM ALABİLECEĞİNİZ ONLINE PLATFORMLAR VE ÜRETİCİLER:

3-mevsim malzemenizi Ocak-Mart arası, kışlık malzemeyi ise yazın alın. Verdiğim platform ve üreticilerin genelde ABD’de olmasının çeşitli sebepleri var: a) Her türlü kaliteli outdoor malzemesinin uygun fiyatlara bulunması b) Outdoor faaliyetleri çok yaygın olduğu için üreticilerin de gelişmiş olması c) Off-season, yani o malzemenin alışveriş mevsimi  olmayan mevsimlerde %80’e varan indirimler bulabilmeniz ki zaten uygun fiyatlanmış ürünler, mevcut dolar kuruna, posta masrafına ve gümrüğe rağmen Türkiye’den daha uygun fiyatlarda alınabiliyor.

PLATFORMLAR:

  • http://www.rei.com (ABD’de bir outdoor mağaza zinciri. Bu işlerle uğraşan herkesin ikinci adresidir. Hem kendi markaları var, hem de başka markaları satıyorlar. Türkiye’ye malzeme gönderiyorlar ancak bazı markalar buna dahil değil, REI’nin bu üreticilerle anlaşmalarının kısıtlamaları nedeniyle. Belli bir ülkede zaten faaliyet gösteren markalar-North Face gibi-o ülkeye başka ülkelerden malzeme gelmesini istemiyorlar, sebep bu. 150 dolar üstü alışverişlerde posta maliyeti sadece 20 dolar. Sanırım %20 gümrük ödüyorsunuz; bu yurtdışından gelen bütün outdoor malzemeleri için geçerli. 75 Euro altı yapacağınız alışverişlerde istisna var diye biliyorum ama kaç kereliğine emin değilim.)
  • http://www.amazon.com (sanırım açıklamaya gerek yok)
  • http://www.sierratradingpost.com (Türkiye’ye gönderen nadir sitelerden. Büyük indirimler bulabilirsiniz)
  • http://www.backcountry.com (Türkiye’ye göndermiyor)
  • http://www.steapandcheap.com (backcountry.com’un indirim sitesi. Yılın her zamanı müthiş indirimler var.Türkiye’ye göndermiyor)
  • http://www.moosejaw.com
  • http://www.massdrop.com (Üyelik sistemi ile çalışıyor. Daha çok küçük üreticiler için bir alışveriş platformu. Üreticiler Massdrop üzerinden gelen talep miktarına göre belli oranda indirimler yapıyorlar. Çoğu malzemeyi Türkiye’ye gönderiyor ve posta ücretleri çok uygun. Sadece outdoor malzemeleri değil, elektronik, vs. de bulabilirsiniz. Tek problem postanın gelişinin uzun zaman alması. Ürüne tıkladığınızda Türk bayrağı ve posta bedeli görürseniz, bu Türkiye’ye gönderebilecekleri anlamına geliyor.

ÜRETİCİLER:

Burada üreticilerin web site isimlerini veriyorum ama bu ürünleri yukarıda bahsettiğim satıcılarda ve diğer başka yerlerde de bulabilir, hatta çok daha iyi fiyatlara alabilirsiniz.

  • http://www.westernmountaneering.com (Feathered Friends ile birlikte en üst düzey tüy dolgu üreticisi. Tulumları altın standarttır. Kaz tüyü parla, vs. gibi ürünleri de 10 numaradır. Fiyatlarda tuz oranı yüksek)
  • featheredfriends.com (Diğer bir altın standart. Western Mountaneering ile aynı ayardadır. Başka ürünleri de var. Kalite para demektir.)
  • http://www.mountainhardwear.com (genel olarak çok kaliteli malzeme üretirler. Tüy dolguda yukarıdaki üreticler kadar üst seviyede değiller ama yine de çok iyiler. Sentetik dolgulu tulumları en iyiler arasındadır).
  • http://www.marmot.com (Sözünün eri bir markadır. Bugüne kadar kullandığım bütün malzemelerinden memnun kaldım. Electrum model 3-mevsim tulumlarını 1 seneden fazladır kullanıyorum ve çok memnunum).
  • http://www.bigagnes.com
  • http://www.klymit.com (Utah kökenli küçük bir üretici. Bu markanın uyku pedini kullanıyorum ve çok memnunum. Kalite ile bütçe arasında gayet güzel denge kuruyorlar. Bazen ürünlerini Massdrop.com’da çok iyi fiyatlara satıyorlar. Bir arkadaşıma da uyku tulumlarını almıştım.
  • http://www.thenorthface.com
  • rab.equipment/uk (Çok kaliteli bir İngiliz markası. Hiç kullanmadım ama hakkında çok iyi şeyler duydum. Oldukça tuzludur.)
  • valandre.com (Kışlık uyku tulumunda Western Mountaneering ayarında, hatat bazı konularda ondan daha iyi olduğunu biliyorum ama 3-mevsim tulumları hakkında bir fikrim yok. Onların da çok iyi olduğuna kuşkum yok. Çok üst düzey ve teknik bir marka olduğu için çok pahalı tabi.

Diğer aklıma gelenler Fjallraven, Kelty, ve Vaude ama bu markalar hakkında pek birşey bilmiyorum. NEMO çok iyi bir markadır ama tulumlarının enteresan şeklinin beğenen de beğenmeyen de var.

Özet Alım Önerileri:

1) İlkbahar ve sonbahar mevsimlerinin göreceli daha yumuşak hava koşulları olan bölümleri ve yaz mevsimi 3-mevsim dediğimiz koşulları oluşturur ve bu yazı 3-mevsim koşullarında kullanılabilecek tulumlar ile ilgili. 15F(-9.5C) – 35F(1.7C) arası tulumlara 3-mevsim tulumlar diyoruz. Daha soğuklar için tulumlar kışlıktır ve seçim kriterleri daha farklı olduğu için başka bir yazının konusu.

2) Yukarıda verdiğim 3-mevsim sıcaklık aralığı genel bir yaklaşımdır; sizin bulunduğunuz bölgede koşullar çok daha farklı olabilir. Yapmayı planladığınız kamp faaliyetlerinde karşılaşma ihtimaliniz olan en düşük sıcaklık, uyku tulumu minimum sıcaklık tercihinizi belirleyecek temel unsurdur. Eğer kamp yaptığınız genel koşullar sürekli eksi sıcaklıklarda ise 3-mevsim tulumlarından kışlık tulumlara geçmeniz gerekir.

3) Tulum alırken hangi sıcaklık derecesini (comfort ya da lower limit) esas almanız gerektiğini burada özetlemem mümkün değil; o bölümü okumanız lazım. Sıcaklık derecesini doğru seçebilmek, belki de en önemli alım kriteri. O bölümü okuduktan sonra alım yaparken satıcıların insafına kalmadan kendi değerlendirmenizi yapabilecek bilgiye sahip olacaksınız.

4) Satıcılar, bilinçli ya da bilinçsiz, extreme sıcaklık minimumunu tulumun comfort ya da lower limit derecesi gibi lanse ediyorlar. Extreme derecesine bakarak asla tulum almayın.

5) Yazlık tulumlara (35F ya da -1,7C üstü) yatırım yapmamanızı tavsiye ederim.

6) Kaz/Ördek tüyü, yüksek dolgu güçlü (850+) tulumlar idealdir, bütçeniz uygunsa. Sentetik dolgu malzemelerini çok geliştirdiler ancak henüz kıyas bile kabul etmez. Şunu aklınızın bir köşesinde bulundurun maliyet hesabı yaparklen: Tüy dolgunun ömrü sentetiğe göre çok daha uzundur. İlk alış maliyeti fazla olabilir ama uzun vadede daha hesaplı, tabi faaliyet sıklığınız fazla ise.

7) Ağırlığın önemli olduğu bir doğa faaliyetinde kullanacağınız tulum hafif olmalı; bu yüzden tüy dolgu açık ara net tercih.

8) İyi bakılan kaliteli bir malzeme size çok uzun süreler hizmet edecektir. İyi baktığınız tüy dolgu bir tulum size 15-20 sene dayanır, hem de kabarıklık kaybetmeden.

9) Nadiren kamp yapıyor ve genelde araçla/fazla yürümeden malzemenizi taşıyorsanız tüy dolgulu tuluma gerek olmayabilir. Sentetik dolgu yeterli bence.

10) Beden ne büyük (vücüdun ısıtacağı daha büyük boşluk demek) ne de çok dar olmalı (baskıdan dolayı kabarıklık-loft-kaybolur ve yalıtım özelliğini kaybeder).

11) Beden ölçüleriniz regular ya da long beden üst limitlerine çok yakın ise bir büyük boyu almayı düşünün. Diğer bir çözüm başka markalara ya da modellere bakmaktır.

12) Uyku pedi (sleeping pad) ya da Türkiye’de daha çok kullanılan terimle mat en az uyku tulumu kadar, hatta ondan daha önemli. Bu konuda ülkemizde maalesef ciddi bir bilgi eksikliği var. Satıcılar da kaliteli pedleri, yurt dışı ile karşılaştırıldığında, inanılmaz fiyatlara satarak bu durumu daha da kötüleştiriyor. Ilımlı havalarda en az 3, kışın ise en az 5 R değerine sahip mat kullanmanız lazım. Yoksa 1000 dolarlık kaz tüyü tulum bile, özellikle soğuklarda, sizi sıcak tutmaya yetmez.

13) Hiçbir malzemeyi kullanıldığı mevsimde almayın; off-season yani mevsim dışı alışveriş cebinize çok daha iyi gelir. 3-mevsim malzeme için en iyi alışveriş dönemi Ocak-Mart arasıdır. Kışlık malzeme ise yazın alınır. Bazı tulum üreticilerinin web adreslerini vereceğim yazının en sonunda. İsterseniz bir göz atın.

14) En iyi ve garantili yol mağazada denemektir. Tulumu oradan almasanız bile belli özellikleri olan bir tulumu canlı canlı denemiş olacak ve hangi konuda sıkıntılarınız olduğunuve ne aradığınızı daha somut bir biçimde öğrenmiş olacaksınız. Mağazada tulumun bütün özelliklerini deneyin: Tulumun içinde rahat mısınız? Fermuarı kumaşı yakalamadan kolaylıkla açılıp kapanıyor mu? Başlığı çok boşluk kalmadan kafanızı örtüyor mu? Büzme ipleri bakmadan kolaylıkla kullanılıyor mu? Ayaklarınız için dikey olarak yeterince boşluk var mı? Vs. vs.

15) Bu tür malzemeleri aldığınız yerlerin iade kabul edecek yerler olmasına dikkat edin ve iade koşullarını satıcı ile alım yapmadan önce konuşun. Biliyorum,Türkiye’de kullanılmış malı iade etmek neredeyse imkansız ancak en azından denemek dışında kullanmadığınız malzemeyi geri alan bir yerden alım yapın.

16) Seçenekleri birkaç tane marka/modele kadar daralttıysanız, bunlar hakkında daha önce kullanmış insanların görüşlerini okuyun/seyredin. Bu tür değerlendirmelere review denir ve saygın olabilmeleri için yeterince uzun bir süre, maksimum test koşullarında denenmiş olmaları gerekir. Bazı değerlendirmeler o malzeme yeni alındığı zaman yapılıyor (preview); bunları dikkate almayın.

17) Keşke bizim ülkemizde de her türlü kaliteli outdoor malzemesine, uygun fiyatlarla ulaşabilme imkanımız olsa ancak şu an için bu mümkün değil. Yukarıda verdiğim üretici ve satıcı adreslerinin büyük çoğunluğunun ABD’den bir kısmının ise Avrupa’dan olmasının sebebi bu.

ABD doğa faaliyetlerinin çok yaygın olarak üst düzeyde yapıldığı devasa bir pazar ve off-season’da  %70-80’e varan indirimlerle alışveriş yapabiliyorsunuz. Dolar kurunun bu haline, posta masrafına, gümrük bedeline rağmen, daha ucuza malzeme alabiliyorsunuz. Fiyatı bırakın, bazı şeyleri (mesela hafif sul filtresi) Türkiye’de bulmak mümkün değil.

İlla ABD’ye gitmeniz gerekmiyor; online alışveriş yapabilirsiniz. Baştan uyarayım: Bazı ürünleri Türkiye’ye göndermezler. Bazı firmalar Türkiye’ye göndermez. Posta masrafı ve gümrük ödemeniz gerekir (sanırım %20).

***

Elbette atladığım yerler olmuştur ancak ansiklopedi yazmadan gerekli bütün bilgileri sizinle paylaşmaya çalıştım. Sürçülisan ettiysek affola!

Bir sonraki yazıda uyku pedi/matı konusunu işleyeceğim; o zamana kadar size mutlu, huzurlu ve bol gezmeli günler diliyorum!

Disclaimer/Uyarı: Bu yazının yazarı herhangi bir konuda uzmanlık iddia etmemektedir, bu yazıyı sadece belirtilen hususlarda kendi görüşlerini paylaşmak amaçlı olarak yazmıştır. Yazının içeriği sadece yazarı bağlar. Herkes kendi güvenliğinden sorumludur;  yazar burada bahsedilen ya da bahsedilmeyen herhangi bir konuda sorumluluk kabul etmeyecektir.

 

UYKU TULUMU NASIL SEÇİLİR?” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s